Spis treści
Index autorów
Strona główna
PTOP "Salamandra"
| XIII Ogólnopolska Konferencja Chiropterologiczna "Badamy, aby skutecznie chronić" |
| Błażejewko, 5-7 listopada 1999 r. |
|
Nietoperze Iławskiego Parku Krajobrazowego Bats of the Iławski Landscape Park Agnieszka Przesmycka 1, Mateusz Ciechanowski 1, Joanna Duriasz 2 1 Akademickie Koło Chiropterologiczne, Katedra Ekologii i Zoologii Kręgowców Uniwersytetu Gdańskiego, al. Legionów 9, 80-441 Gdańsk 2 Akademia Rolniczo - Techniczna w Olsztynie, Katedra Ekologii, ul. Oczapowskiego 5, 10-719 Olsztyn e-mail: asiad@moskit.art.olsztyn.pl Abstract. The Iławski Landscape Park is placed in the western part of the Mazurskie Lakeland. Academic Chiropterological Circle from University of Gdańsk studied bat fauna of park in summer seasons of 1997, 1998 and 1999. Bats were mist-netted and observed by ultrasonic detector. We controlled also lofts, bird and bat boxes. Eight species' of bats were recorded there: Myotis daubentonii, Myotis dasycneme, Eptesicus serotinus, Pipistrellus pipistrellus, Pipistrellus nathusii, Nyctalus noctula, Nyctalus leisleri and Plecotus auritus. Most interesting are: Myotis dasycneme (recorded at 3 localities in Park; species rare in Poland and endangered in Europe) and Nyctalus leisleri (lactating female; species from Polish Red Book). In sample from mist-netting (collected on small forest rivers and channels between lakes) Myotis daubentonii and Nyctalus noctula were the dominants. Pipistrellus nathusii was the dominant in bird and bat boxes Pipistrellus nathusii (harems and nurseries); also Plecotus auritus occurred there (only nurseries). A lot of both Pipistrellus species' nurseries (most numerous ca 190 individuals) were found in buildings lofts. Studies on park chiropterofauna will be continued in a winter season. Iławski Park Krajobrazowy (IPK) położony jest w zachodniej części Pojezierza Mazurskiego. Charakteryzuje się siecią dużych jezior polodowcowych, kanałów i licznych, drobnych cieków. Rozległe obszary porośnięte są lasami o zróżnicowanym stopniu przekształceń antropogenicznych. We wsiach zachowała się stara zabudowa, zapewniająca obfitość dziennych kryjówek dla szeregu gatunków nietoperzy. Badania chiropterofauny IPK prowadzone były przez Akademickie Koło Chiropterologiczne Uniwersytetu Gdańskiego w lipcu 1997, 1998 i 1999 r, podczas organizowanych w Parku obozów naukowo - szkoleniowych. Nietoperze odławiano w sieci, prowadzono nasłuchy detektorowe, kontrolowano strychy i skrzynki lęgowe dla ptaków. W 1998 r. rozwieszono w lasach Parku 30 budek dla nietoperzy. Na terenie IPK stwierdzono 8 gatunków nietoperzy: nocka rudego Myotis daubentonii, nocka łydkowłosego Myotis dasycneme, mroczka późnego Eptesicus serotinus, karlika malutkiego Pipistrellus pipistrellus, karlika większego Pipistrellus nathusii, borowca wielkiego Nyctalus noctula, borowiaczka Nyctalus leisleri i gacka brunatnego Plecotus auritus. Rozród wykazano dla wszystkich gatunków z wyjątkiem nocka łydkowłosego. Ten ostatni gatunek, rzadki w całej Polsce i ginący w Europie, przypuszczalnie jest jednak stałym składnikiem fauny Parku - stwierdzono go na 3 stanowiskach. Na uwagę zasługuje też złowienie karmiącej samicy borowiaczka. W odłowach (N = 132) dominował nocek rudy (64,4 %) i borowiec wielki (11,4 %). Budki ptasie zasiedlone były głównie przez karlika większego (tworzącego tam haremy i kolonie rozrodcze) oraz gacka brunatnego (tylko kolonie rozrodcze). Budki nietoperzowe zostały zasiedlone w pierwszym roku po rozwieszeniu przez pojedyncze dorosłe samce obydwu wyżej wymienionych gatunków. Szereg kolonii rozrodczych karlika większego i malutkiego (największa - ok. 190 osobników) odkryto na strychach wiejskich domów. Natomiast w dziuplach drzew odnaleziono po jednej kolonii borowca wielkiego i karlika większego. Planuje się rozszerzenie badań na zimowe zgrupowania nietoperzy, dotychczas całkowicie niezbadane w Parku. |