 |
 |
|
 |
 |
|
 |
Strona główna
Aktualności
Magazyn Przyrodniczy
Ciekawe miejsca
Akty prawne
Sklepik
O Salamandrze
Kontakt |
|
|||
|
|||
|
|||
|
Dlaczego Beskid Wyspowy pozostaje w cieniu Gorców?
Fauna parku jest typowa dla Beskidów. Występują tu liczne ptaki górskie (m.in. orzechówka, pluszcz, siwerniak), drapieżne (trzmielojad, kobuz, jastrząb, orlik krzykliwy) i sowy (puchacz, puszczyk uralski, sóweczka i włochatka) oraz kuraki leśne (jarząbek, cietrzew, głuszec). W parku żyje ok. 30 gatunków ssaków, w tym duże drapieżniki (wilk, ryś, niedźwiedź). Jednak poza obszarem parku znajduje się wiele terenów sąsiednich o znacznych walorach przyrodniczych nie objętych ochroną. Od dawna jest rozważane rozciągnięcie granic parku o sąsiednie łańcuchy górskie a zwłaszcza o Pasmo Lubania znajdujące się na południowy-wschód oraz górę Mogielicę położoną na północ od parku. Góra ta należy już geograficznie do Beskidu Wyspowego (Kondracki 1998). Jest ona jednak bardziej podobna krajobrazowo i ekologicznie do Gorców niż do reszty Beskidu Wyspowego. Dotychczasowe badania faunistyczne w tym rejonie Karpat koncentrowały się właśnie na Gorczańskim Parku Narodowym (Kozłowski 1974). Jedna z prac z tego terenu dotyczyła rzeki Kamienicy (Głowaciński 1990; 1992). Przeprowadzone obserwacje miały na celu zapoznanie się z rzadkimi gatunkami ssaków drapieżnych Carnivora i ptaków Aves.
Materiał zgromadzono podczas dwunastu jednodniowych (październik 2000 r. - kwiecień 2001 r.; czerwiec 2001 r.; sierpień 2001 r. - luty 2002 r.) i dwóch dwudniowych (maj i lipiec 2001 r.) kontroli przeprowadzonych w ramach działalności Koła Przyrodników Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie kontroli koncentrowano się głównie na ustaleniu listy rzadkich gatunków ssaków drapieżnych i ptaków. Nie prowadzono stymulacji głosowej sów. Dla uzupełnienia danych wykorzystano również informacje ustne uzyskane od tutejszych leśniczych. Podczas obserwacji stwierdzono występowanie czterech gatunków dużych ssaków drapieżnych. Tropy wydry Lutra lutra znaleziono nad Kamienicą pod Szczawą (28.12.2001). Gatunek ten prawdopodobnie występuje liczniej nad potokami. Również na podstawie zimowych tropów stwierdzono występowanie watachy wilków Canis lupus w liczbie co najmniej 3 osobników przebywającej na górze Jasień (3.11.2001 i 11.02.2002). Znaleziono tropy i ślady rysi Lynx lynx - 1 osobnika na Jasieniu (12.02.2001) i również 1 osobnika na Mogielicy (17.04.2001; 28.12.2001 i 11.02.2002). Prawdopodobnie tereny te stanowią fragmenty rewirów osobników z Gorców choć według leśników w latach poprzednich na Mogielicy przebywała kotka z co najmniej 1 młodym. W okresie obserwacji nie udało się znaleźć śladów bytowania niedźwiedzia brunatnego Ursus arctos ale przez leśniczych widywane były tropy jednego osobnika zachodzącego z Gorczańskiego P. N. na północ przez Mogielicę i Jasień w góry Ćwilin i Łopień.
 Mapa gór Mogielica i Jasień. Rys. Łukasz Kajtoch Podsumowując na Mogielicy i Jasieniu w okresie obserwacji występowało wiele chronionych i rzadkich gatunków ssaków i ptaków. Dziesięć spośród nich: niedźwiedź, ryś, wilk, gadożer, orlik krzykliwy, głuszec, puszczyk uralski, dzięcioł białogrzbiety, dzięcioł trójpalczasty i czeczotka jest wymienianych w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (Głowaciński 2001). Szczególną uwagę należy zwrócić na występującą tu populację głuszca niewymienianą w Atlasie ptaków lęgowych Małopolski (Walasz i Mielczarek red. 1992), której istnienie zostało zgłoszone przez autora artykułu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody w Krakowie. Interesujące są również nowo odkryte stanowiska siwerniaka na górskich polanach dotąd nie wykazane (Walasz i Mielczarek red. 1992) będące prawdopodobnie częścią populacji gorczańskiej (P. Armatys inf. ustna). Ciekawym faktem jest również prawdopodobieństwo lęgu czeczotek na Mogielicy - gatunku znanego dotąd w Karpatach tylko z Tatr (Walasz i Mielczarek red. 1992). Dla występujących tu dużych ssaków drapieżnych teren ten jest prawdopodobnie jedynie fragmentem ich rozległych rewirów stanowiąc jednakże ważne miejsce żerowania i rozrodu. Dlaczego zatem do tej pory tak bioróżnorodny teren nie został dotąd objęty ochroną? Wydaje się, że Beskid Wyspowy pozostaje w cieniu sąsiednich Gorców. Góry Mogielica i Jasień znajdują się jedynie w strefie chronionego krajobrazu co nie jest wystarczające dla ocalenia występujących tu środowisk. W lasach prowadzona jest dość intensywna gospodarka leśna. Drzewa są ścinane w pobliżu ostoi głuszca. Na pytanie o występowanie tego gatunku tutejsi leśnicy milkną jakby jego obecność mogła być przeszkodą w pozyskaniu drewna. W pobliżu tej ostoi widziano również kłusownika. Przebiega tędy również szlak turystyczny, a obecność ludzi może wpływać negatywnie na istnienie tego ptaka. Polany górskie nie są już spasane i powoli zarastają jeżyną i świerkiem. Gdy one znikną wymrze tutejsza populacja siwerniaka a prawdopodobnie odbije się to negatywnie też na innych gatunkach zwłaszcza polujących na nich (orlik, puszczyk uralski). Z uwagi na występujące rzadkie i zagrożone gatunki zwierząt oraz znaczne walory krajobrazowe gór Mogielica i Jasień (punkty widokowe, szlaki turystyczne i rowerowe) należałoby ponownie rozważyć objęcie tych terenów ochroną. Za takim rozwiązaniem przemawia również fakt, że od pobliskiego Gorczańskiego P. N. oddziela je tylko mało zagospodarowana dolina Kamienicy. Łukasz Kajtoch lkajtoch@poczta.onet.pl Piśmiennictwo
|
|||
|
|||
|
START •
KONKURS •
REGULAMIN •
NAGRODY |
|||
|
| © Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" |
|
|
Strona główna
Aktualności
Magazyn Przyrodniczy
Ciekawe miejsca
Akty prawne
Sklepik
O Salamandrze
Kontakt |