 |
 |
 |
|
 |
  |
Aktualności Magazyn |
|
 |
|||
|
Nietoperze policzone...
19 marca 2001 
Specjaliści zajmujący się nietoperzami oraz liczni, pomagający im ochotnicy zakończyli kolejne zimowe liczenie nietoperzy. Na terenie Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Pomorzu i województwie Łódzkim prace te koordynowane były przez PTOP "Salamandra". Przy prowadzeniu badań, z regionalnymi kołami "Salamandry" współpracowały także Sekcja Teriologiczna Koła Leśników Akademii Rolniczej im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu oraz Sekcja Chiropterologiczna Koła Naukowego Przyrodników przy Wydziale Biologii UAM w Poznaniu. W innych regionach Polski nietoperze liczyli chiropterolodzy z różnych organizacji (w większości skupionych w Porozumieniu dla Ochrony Nietoperzy.1. Nietoperze w Poznaniu Po raz kolejny okazało się, że system poznańskich fortyfikacji jest ważnym zimowiskiem tych ssaków. Tym razem stwierdzono w tym mieście zimowanie co najmniej 1862 osobniki należące do 9 gatunków. Wśród nich znalazły się rzadko spotykane, takie jak: nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) czy nocek wąsatek (Myotis mystacinus) lub nocek Brandta (Myotis brandtii) (te ostatnie nie są rozróżniane podczas zimy). W ten sposób zanotowaliśmy rekord - nigdy wcześniej nie doliczono się w Poznaniu tylu nietoperzy. Dotychczasowa maksymalna liczebność została przekroczona o 46 osobników. Od połowy lat dziewięćdziesiątych obserwowana liczebność tych zwierząt w badanych obiektach utrzymuje się na względnie stałym poziomie. 
2. Nietoperze w MRU"Salamandra" brała udział w zimowym liczeniu nietoperzy w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym. Więcej na ten temat można przeczytać w Aktualnościach Przyrodniczych. 3. Nietoperze w Kostrzynie nad Odrą Po raz drugi liczyliśmy nietoperze w Kostrzynie nad Odrą. W porównaniu z rokiem ubiegłym odnotowaliśmy tam znaczny wzrost liczebności tych ssaków (w sumie o ok. 37%). W lutym 2000 r. znaleźliśmy w pozostałościach Twierdzy Kostrzyn 471 osobników należących do 6 gatunków, podczas gdy tej zimy było ich co najmniej 647 z 9 gatunków. Na uwagę zasługuje stwierdzenie rzadkiego nocka Bechsteina (Myotis Bechsteinii) (co roku w Polsce spotyka się tylko kilkanaście osobników tego gatunku) oraz 2 karlików (Pipistrellus sp.). To odkrycie nie byłoby tak wyjątkowe latem - nietoperze te można wówczas spotkać na strychach domów, za okiennicami itp. Zimą natomiast karliki prawdopodobnie wybierają dziuple i inne naturalne kryjówki i bardzo rzadko bywają spotykane podczas liczeń prowadzonych w fortyfikacjach, jaskiniach i innych kryjówkach podziemnych. Wiadomo również, że nietoperze te potrafią migrować setki kilometrów pomiędzy zimowiskiem a miejscem pobytu letniego. Każde stwierdzenie tych gatunków przynosi bardzo ważne informacje o zwierzętach, o których biologii wiemy bardzo mało. 4. Nietoperze w piwniczkach i innych małych obiektach W ramach inwentaryzacji nietoperzy w niewielkich obiektach (piwniczki, ziemianki, studnie, drobne schrony itp.), w 50 stanowiskach stwierdziliśmy 209 osobników należących do 8 gatunków. Aby tego dokonać, trzeba było przejechać ponad 6000 km, odwiedzając 95 obiektów. Zebrane informacje mają duże znaczenie przy planowaniu ochrony tych gatunków nietoperzy, które wykorzystują przede wszystkim tego typu schronienia - np. gacków szarych (Plecotus austiacus). Jescze w grudniu policzyliśmy zimujące "rękoskrzydłe" w starej fabryce prochu i amunicji Frost w Zasiekach (woj. lubuskie). 5. Nietoperze w jaskiniach Tatr Liczenie w wybranych jaskiniach Tatrzańskiego Parku Narodowego przeprowadziliśmy już po raz ósmy. Tym razem ze względu na trudne warunki (mnóstwo śniegu i 4 stopień zagrożenia lawinowego) skontrolowaliśmy tylko 5 jaskiń, w których łącznie znaleźliśmy 81 nietoperzy z 5 gatunków. Liczebność w odwiedzonych obiektach była stosunkowo wysoka. Jak zwykle, dominantem okazał się nocek wąsatek/nocek Brandta (Myotis mystacinus/M. brandtii), którego na nizinach spotykamy rzadko. Mieliśmy także okazję oglądać sporo mroczków pozłocistych (Eptesicus nilsonii) - prawdziwy rarytas dla wielkopolskiego chiropterologa! 
Łącznie, w wymienionych wyżej regionach w ciągu miesiąca ponad 60 osób policzyło ponad 31500 nietoperzy, należących do 12 gatunków. Tym razem w większości obiektów zaobserwowaliśmy wzrost (niekiedy znaczny) liczebności tych latających ssaków. Wieloletnie badania pozwalają wyciągnąć wniosek, że liczebność nietoperzy przestała w Polsce spadać i się ustabilizowała. Jest to optymistyczna informacja. Nie oznacza to jednak, że można zmniejszyć nasze zaangażowanie w ochronę tych zwierząt. Nietoperze są nadal najbardziej zagrożonym rzędem ssaków na Ziemi, a wiele występujących w Polsce gatunków stoi przed bezpośrednią groźbą wymarcia.Obecnie PTOP "Salamandra" prowadzi prace remontowe w 2 obiektach stanowiących schronienia dla letnich, rozrodczych kolonii nietoperzy: w kościele w Dębrznicy (gmina Torzym, woj. lubuskie) i przedszkolu w Śniatach (gmina Wielichowo, woj. wielkopolskie). Budowane są tam platformy i uszczelnienia oddzielające zajmowane przez nietoperze strychy od części użytkowanych przez ludzi. Jest to związane nie tylko z ochroną nietoperzy przed płoszeniem, ale także redukcją uciążliwości związanych z ich obecnością (odchody, hałas). Inwentaryzację i ochronę nietoperzy wspierają finansowo: UNDP GEF/SGP, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze, Urząd Miasta i Gminy Wielichowo, Urząd Miasta i Gminy Torzym, Wojewódzki Konserwator Przyrody Województwa Lubuskiego. Radosław Dzięciołowski Krystyna Laskowska |
