26 listopada 2001   

Kto chce się nauczyć rozróżniać chruściki? To jest Limnephilus decipiens. Fot. Edyta Serafin

      Wszystkich przyrodników - zarówno profesjonalistów i ekspertów, jak i początkujących amatorów - zapraszamy na warsztaty terenowe "Ocena błędu w badaniach faunistyczno-ekologicznych", które odbędą się w czerwcu 2002 r. koło Złocieńca (Pomorze).

      W gruncie rzeczy niewiele wiemy o występowaniu w Polsce różnych gatunków owadów wodnych. Jednocześnie mamy duże trudności z prawidłową interpretacją wyników dotychczasowych badań faunistycznych. Trudno w takiej sytuacji opracowywać dobre i skuteczne projekty ochronne. Wskazane jest więc stworzenie ogólnopolskiego programu inwentaryzacyjnego, z udziałem przyrodników oraz woluntariuszy-amatorów. Aby przyniósł on naprawdę dobre rezultaty, musimy jednak najpierw dopracować metody zbierania prób oraz statystycznej analizy wyników.

Cele i efekty przedsięwzięcia

      W badaniach faunistycznych często pojawia się problem: jak porównywać publikowane i niepublikowane dane. Czy materiały pochodzące z rozmaitych terenów i okresów oraz zebrane przez różnych badaczy są porównywalne? A jeśli tak, to w jakim zakresie? O dojrzałości metodologii danej dyscypliny decyduje m.in. ocena błędu stosowanych metod i pomiarów. Potrzebne są także wypracowane i standaryzowane metody, aby z łatwością można było w dowolnym miejscu i czasie powtórzyć eksperyment i oszacować błąd pomiarów. W przypadku badań in situ (czyli w środowisku) jest to niezwykle trudne. Ale nie jest niemożliwe.

      Celem warsztatów jest wypracowanie standardowych metod oraz dokonanie próby oceny błędu badań prowadzonych nad owadami wodnymi. Poprzez wspólne badania terenowe, oznaczanie w laboratorium oraz statystyczne opracowanie materiałów, chcemy się dowiedzieć, jak dokładne są uzyskiwane wyniki badań faunistyczno-ekologicznych lub hydrobiologicznych, prowadzonych w śródlądowych zbiornikach wodnych. W szczególności chcemy dowiedzieć się, z jaką dokładnością uzyskuje się wyniki dotyczące składu gatunkowego, struktury dominacji, różnorodności gatunkowej, różnych wskaźników synekologicznych czy indeksów.

      Namacalnym i trwałym wynikiem warsztatów będzie przygotowanie publikacji oraz opracowanie broszury-poradnika prowadzania badań hydrobiologicznych i faunistycznych nad owadami wodnymi. Chcemy, aby ten poradnik trafił w ręce przyrodników i ułatwił prowadzenie ogólnopolskiej kampanii inwentaryzacji różnorodności biologicznej. Nasze wspólne doświadczenia zaowocują być może ciekawymi wynikami i opracowaniami. Tego oczekujemy najbardziej. Liczymy także na udział przyrodników-amatorów.

Termin, miejsce, program

Sieci łowne bezdomkowych chruścików. Fot. Edyta Serafin

      Warsztaty organizowane są z inicjatywy Sekcji Trichopterologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego, Katedry Ekologii Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego. Odbędą się one w pierwszych dniach czerwca 2002 roku i trwać będą 6-7 dni. Zakwaterowanie i wyżywienie zapewnimy w jednym z ośrodków wypoczynkowych nad Jeziorem Lubie. W najbliższej okolicy znajdą się strumienie, jezioro, torfowisko. Chcemy, aby warsztaty były dostępne finansowo dla studentów i doktorantów, dlatego zapewniamy bardzo tanie noclegi (możliwe będzie zabranie śpiworów) oraz wyżywienie do wyboru - we własnym zakresie lub w taniej stołówce. Poszukujemy dofinansowania, aby jeszcze bardziej obniżyć koszty i zapewnić możliwie dobre warunki pracy.

      Do udziału w warsztatach zapraszamy zarówno doświadczonych naukowców zajmujących się owadami wodnymi, jak i początkujących badaczy, studentów, doktorantów, woluntariuszy, asystentów. Możliwe będą dwie formy uczestnictwa: pełna - uwzględniająca udział w badaniach oraz bierna - na zasadach obserwatora.

      W czasie warsztatów będziemy wybierali stanowiska zbierania prób w terenie, pobierali materiał, przebierali go w terenie, konserwowali zebrane owady. Postaramy się oznaczyć zebrane bezkręgowce do gatunku i wstępnie statystycznie opracować wyniki. W czasie warsztatów będzie można podpatrzeć i nauczyć się właściwych metod pracy terenowej, oznaczania niektórych grup owadów wodnych - m.in. chruścików (Trichoptera), ważek (Odonata) i chrząszczy wodnych (Coleoptera aquatica), a także wykorzystywania niektórych metod statystycznych, adekwatnych do badań faunistyczno-ekologicznych.

Zgłoszenia

     Osoby zainteresowane udziałem w tych warsztatach zapraszamy do możliwie pilnego przesłania wstępnego zgłoszenia na adres: Stanisław Czachorowski, Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska UWM w Olsztynie (ul. Żołnierska 14, 10-561 Olsztyn). Kontakt telefoniczny: 0<prefiks>89-5276033 w. 350, lub kom.: 0502-528122. Szczegółowe informacje prześlemy zainteresowanym po otrzymaniu ich wstępnych zgłoszeń.

      Dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM
      stacz@matman.uwm.edu.pl