|
Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" The Polish Society for Nature Protection "Salamandra" ul. Szamarzewskiego 11/6, 60-514 Poznań tel./fax: (0-61) 843-21-60 e-mail: biuro@salamandra.org.pl Poznań, 27 czerwca 2002 r. w sprawie zmiany art. 4 p. 1 ustawy o ochronie zwierząt W chwili obecnej Senat RP rozpatruje nowelizację ustawy o ochronie zwierząt. Z przykrością stwierdzamy, że projekt tej nowelizacji nie był opiniowany przez organizacje społeczne zajmujące się ochroną przyrody. Nie został także przedstawiony do zaopiniowania Państwowej Radzie Ochrony Przyrody. Prawdopodobnie to właśnie doprowadziło do pojawienia się w znowelizowanej ustawie zapisu, który nie tylko nie przyczynia się do ochrony zwierząt, lecz w sposób bardzo skuteczny może uniemożliwić prowadzenie wielu działań mających na celu ochronę zagrożonych gatunków. Poprzez zmianę tekstu art. 4, pkt. 1 ustawy, definicja pojęcia "doświadczenie na zwierzęciu" objęła także znakowanie zwierząt (kręgowców). Zmiana ta niesie za sobą następujące konsekwencje prawne:
Wejście w życie tych zmian uniemożliwi prowadzenie wszelkich akcji obrączkowania ptaków (a przy dosłownym rozumieniu ustawy - także odczytywania już założonych obrączek!). Tymczasem wiele z tych badań prowadzonych jest od dziesiątków lat w ramach międzynarodowych programów. Trudno też wyobrazić sobie skuteczne, dobrze prowadzone działania ochronne, związane z reintrodukcją zagrożonych gatunków, bez szczegółowego śledzenia losów wsiedlanej populacji poprzez obserwację znakowanych osobników. Ostatnio coraz częściej tego typu prace prowadzone są przez organizacje społeczne. Np. PTOP "Salamandra" prowadzi programy ochronne dotyczące nietoperzy, popielic, płomykówek i pustułek, przy których wykorzystujemy różne metody znakowania zwierząt. Obecnie przygotowujemy program przywrócenia faunie Polski gatunku, który niedawno wymarł na terenie naszego kraju. Działania te jednak muszą być poparte obserwacją znakowanych zwierząt, by ich wyniki były wiarygodne z naukowego punktu widzenia i aby stosowane metody można było ew. korygować, lub powielać przy podobnych przedsięwzięciach. Pragniemy zaznaczyć, że obecnie znakowanie dziko żyjących zwierząt jest regulowane przez ustawę o ochronie przyrody. Np. ptaki mogą obrączkować wyłącznie osoby bardzo gruntownie przeszkolone, które zdały rygorystyczne egzaminy. Podobne zasady (system licencji) zostały wprowadzone obecnie właśnie przez organizacje społeczne w przypadku nietoperzy. Ponadto na znakowanie trzeba uzyskać zezwolenie Ministra Środowiska, który ocenia zasadność celu badań i metodyki, posługując się zwykle opiniami ekspertów, często także zasięgając opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Należy przy tym zauważyć, że standardy stosowane przy przechowywaniu i udostępnianiu danych pochodzących z takich badań, a także przy sprawozdawczości z wykorzystania zezwoleń, często znacznie przekraczają wymagania stawiane przez znowelizowaną ustawę o ochronie zwierząt. Pragniemy jednocześnie zwrócić uwagę, że zdecydowana większość stosowanych metod znakowania dzikich zwierząt jest bardzo mało inwazyjna i praktycznie pozbawiona negatywnego oddziaływania na zwierzęta. Chodzi np. o zakładanie ptakom na nogi obrączek, wykonywanie barwnych plam na pierzu lub futrze, przyklejanie nadajników, odklejających się po wyczerpaniu baterii itp. Wraz z rozwojem technologii (np. miniaturyzacją nadajników) metody te stają się coraz mniej uciążliwe, gdyż przecież ich głównym założeniem jest niezakłócanie naturalnych zachowań obserwowanych zwierząt. Trudno więc zrozumieć wprowadzanie restrykcyjnych ograniczeń w stosunku do tego typu działalności, prowadzonej najczęściej dla ratowania przyrody, podczas gdy znacznie bardziej inwazyjne znakowanie zwierząt gospodarczych (przekłuwanie uszu, wymrażanie numerów, tatuowanie itp.) nie podlega takim ograniczeniom. W związku z powyższym apelujemy do Senatu RP, a także Sejmu i Prezydenta, o doprowadzenie do zmiany unormowania znowelizowanej ustawy i zachowanie dotychczasowego zapisu, stanowiącego, że pojęcie doświadczenia na zwierzęciu w rozumieniu tej ustawy nie obejmuje znakowania zwierząt. Wymaga tego nie interes badaczy, ale przede wszystkim interes dzikich i zagrożonych zwierząt, dla uratowania których często niezbędne jest prowadzenie badań związanych z ich trwałym lub czasowym znakowaniem.
Do wiadomości: - Marszałek Senatu RP - Marszałek Sejmu RP - Prezydent RP - Minister Środowiska - Główny Konserwator Przyrody - Państwowa Rada Ochrony Przyrody - Komisja Ochrony Środowiska Senatu RP - Komisja Spraw Zagranicznych i Integracji Europejskiej Senatu RP - Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP - Sejmowa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Zainteresowane media Powrót |