27 kwietnia 2002   

Grupa hibernujących nocków rudych. Fot. Andrzej Kepel

      W tym roku jak zwykle na przełomie stycznia i lutego przeprowadziliśmy zimowe liczenie nietoperzy. Tym razem odbyło się ono w iście wiosennej aurze. Łącznie PTOP "Salamandra" i wymienione niżej grupy skontrolowały 321 obiektów, w których znaleźliśmy 6571 nietoperzy. Wśród ciekawostek tegorocznych liczeń warto wymienić następujące:

• Odkryliśmy nowe, ciekawe zimowiska nietoperzy: 300-metrowy podziemny ceglany kanał, szeroki na 4 m, wypełniony wodą, w którym zimowało najwięcej (130) nietoperzy w okolicy Szczecina, a także kanał burzowy w Poznaniu (78 nietoperzy). W obu tych kryjówkach zimowały nocki Natterera Myotis nattereri i nocki rude Myotis daubentonii.
  
  
• Podczas monitoringu na Pomorzu Zachodnim znaleźliśmy ok. 10 zaobrączkowanych nietoperzy - część z nich zostało zaobrączkowanych przez nas latem, przy współpracy z Grupą do Badań i Ochrony Nietoperzy PTPP "pro Natura", pozostałe osobniki przybyły z Niemiec.
  
  
• Po raz pierwszy w historii liczeń w dwóch obiektach liczba zimujących nietoperzy przekroczyła sto - w zamku krzyżackim w Malborku (191) i Twierdzy Wisłoujście w Gdańsku (115). ). W Malborku aż 57 zwierząt zimowało w głębokiej na 11 m zamkowej studni, dostępnej wyłącznie z zastosowaniem liny i specjalistycznego sprzętu. Interesującym odkryciem było znalezienie w jednej z zamkowych piwnic 19 karlików malutkich, które rzadko zimują w budynkach.
  
  
• Po raz pierwszy od wielu lat w zimowiskach na Pomorzu nie stwierdziliśmy ani jednego mopka Barbastella barbastellus, do tej pory obserwowanego zimą w tym regionie w liczbie kilkunastu osobników na dwóch stanowiskach. Przyczyną tego mogły być wyjątkowo wysokie temperatury powietrza w okresie liczeń - mopek należy bowiem do najbardziej zimnolubnych gatunków krajowych nietoperzy.
  
  
• W tym roku nie zostały zliczone nietoperze zimujące w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym. Powodem były postanowienia obowiązującego planu ochrony Rezerwatów "Nietoperek" i "Nietoperek II", który zezwala na liczenie raz na dwa lata. Co ciekawe, tej zimy pracowało w podziemiach kilka ekip filmowców. Okazuje się więc, ze prawo ochrony przyrody najskuteczniej broni przyrodę przed ciekawskim okiem badaczy przyrody.
  

PODSUMOWANIE WYNIKÓW TEGOROCZNYCH LICZEŃ

Województwo wielkopolskie i lubuskie

Liczba skontrolowanych obiektów		207
w tym:	Poznań	41
	Kostrzyn i okolice	15
	Grodziec	1
	drobne zimowiska	150
Liczba obiektów w których stwierdzono nietoperze		94
w tym:	Poznań	28
	Kostrzyn i okolice	14
	Grodziec	1
	drobne zimowiska	45
Liczba stwierdzonych nietoperzy		2801
najważniejsze obiekty:	Poznań - fortyfikacje	1834
	Kostrzyn i okolice	658
	Grodziec	88
	drobne zimowiska	221
gatunki:	Myotis myotis	371
	Myotis nattereri	1172
	Myotis daubentonii	522
	Myotis mystacinus/brandtii	4
	Myotis bechsteinii	3
	Eptesicus serotinus	18
	Pipistrellus sp.	6
	Plecotus auritus	204
	Plecotus austriacus	14
	Barbastella barbastellus	301
	martwe	1
	nieoznaczone do gatunku	185

Województwo warmińsko-mazurskie

Liczba skontrolowanych obiektów		30
Liczba obiektów w których stwierdzono nietoperze		15
Liczba stwierdzonych nietoperzy		71
gatunki:	Myotis nattereri	17
	Myotis daubentonii	15
	Plecotus auritus	25
	Barbastella barbastellus	6
	martwe	2
	nieoznaczone do gatunku	6

Województwo pomorskie

Liczba skontrolowanych obiektów		26
Liczba obiektów w których stwierdzono nietoperze		23
Liczba stwierdzonych nietoperzy		607
najważniejsze obiekty:	Malbork	191
	Twierdza Wisłoujście	115
	Oliwa - bunkier	80
gatunki:	Myotis myotis	21
	Myotis nattereri	293
	Myotis dasycneme	2
	Myotis daubentonii	163
	Eptesicus serotinus	4
	Pipistrellus pipistrellus	20
	Plecotus auritus	14
	nieoznaczone do gatunku	90

Województwo zachodniopomorskie

Liczba skontrolowanych obiektów		45
Liczba obiektów w których stwierdzono nietoperze		45
Liczba stwierdzonych nietoperzy		1841
najważniejsze obiekty:	Strzaliny	891
	Police - kanał	130
	Szczecin - schron Gocław I	107
	Szczecin - schron Gocław II	80
	Szczecin - schron Światowida	60
	Szczecin Wieża Quistorpa	98
	Świnoujście - Fort Zachód	70
gatunki:	Myotis myotis	451
	Myotis nattereri	578
	Myotis daubentonii	674
	Eptesicus serotinus	3
	Plecotus auritus	111
	Barbastella barbastellus	1
	nieoznaczone do gatunku	23

Województwo łódzkie + jaskinia Szachownica

Liczba skontrolowanych obiektów		40
Liczba obiektów w których stwierdzono nietoperze		40
Liczba stwierdzonych nietoperzy		2184
najważniejsze obiekty:	Szachownica	1785
	Konewka - schron	140
gatunki:	Myotis myotis	441
	Myotis nattereri	841
	Myotis dasycneme	5
	Myotis daubentonii	120
	Myotis mystacinus/brandtii	39
	Myotis bechsteinii	8
	Eptesicus serotinus	11
	Plecotus auritus	274
	Plecotus austriacus	23
	Barbastella barbastellus	386
	nieoznaczone co do gatunku	36

      W liczeniu nietoperzy wzięli udział liczni wolontariusze, wszystkie koła PTOP "Salamandra" (Gdańsk, Łódź, Olsztyn, Poznań, Szczecin) oraz:

• Sekcja Chiropterologiczna Studenckiego Koła Naukowego Biologów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
  
• Sekcja Chiropterologiczna Koła Naukowego Przyrodników UAM,
  
• Sekcja Teriologiczna Koła Leśników AR im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu,
  
• studenci Akademii Rolniczej w Szczecinie i Politechniki Szczecińskiej.
  

      Dziękujemy!

      Zebrała: Krystyna Laskowska (krysia@salamandra.org.pl)