12 sierpnia 2002   

Albinotyczny mroczek późny. Fot. Radosław Jaros

      Zazwyczaj z nietoperzami kojarzy się raczej diabły niż anioły. A niesłusznie! Na początku sierpnia, w miejscowości Śniaty k. Kościana (woj. wielkopolskie), mieliśmy okazję podziwiać nietoperza, który wyglądał zupełnie jak aniołek - był całkowicie biały!

      Prawdopodobnie tego samego osobnika zaobserwowaliśmy już w zeszłym roku (pisaliśmy o tym w Magazynie I/2001), teraz jednak pozwolił nam obejrzeć się z bliska. Jest to całkowicie albinotyczny, dorosły samiec mroczka późnego Eptesicus serotinus. Nieoficjalne przekazy mówią, że nietoperz ten przybył, aby uświetnić tegoroczne obchody 700-lecia Śniat. Możliwe, że do powrotu zachęciły go także komfortowe warunki lokalowe, które ma tu zapewnione.

Strych przedszkola w Śniatach. Widoczny otwór wejściowy w wybudowanym przez nas podeście, odcinającym pomieszczenia zajmowane przez przedszkole od części zamieszkiwanej przez nietoperze. Fot. Radosław Dzięciołowski

      Dwa lata temu na strychu, o którym mowa, zamontowano drewnianą platformę pod kolonią nietoperzy. Chodziło o to, aby zapewnić spokój ludziom (odchody zwierząt sypały się bezpośrednio na głowy przebywających na strychu) i mroczkom późnym, które każdego lata rodziły i wychowywały tam młode. Prace te (przeprowadzone zimą, kiedy nietoperze były tam nieobecne) już w pierwszym sezonie zaowocowały pojawieniem się nowego gatunku - nocka dużego Myotis myotis, a także owego bielutkiego jak śnieg osobnika - obecnej dumy mieszkańców Śniat. Nie wszędzie można oczekiwać AŻ TAKICH efektów, ale - jak widać - możliwy jest kompromis między ludźmi i nietoperzami.

      Albinizm to brak barwnika (melaniny) w skórze, włosach, tęczówkach itd. Jest to cecha genetyczna, ujawniająca się bardzo rzadko (tylko wówczas, gdy dziecko odziedziczy geny odpowiadające za albinizm od obojga rodziców). Uważa się też, że albinotyczne organizmy zazwyczaj są szybciej zauważane przez drapieżniki, niż ich "kolorowi" krewniacy, dlatego też nie żyją zbyt długo... Ostatnie (i jak dotąd jedyne w Polsce) doniesienie o całkowicie białym nietoperzu pochodzi z Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, z 1985 roku. Znaleziony wtedy nietoperz należał do gatunku nocek rudy Myotis daubentonii.

      Krystyna Laskowska
      krysia@salamandra.org.pl