Chociaż w rezerwacie przyrody "Wyspy na Jeziorze Bytyńskim" zaszło w ostatnim wiele negatywnych zmian, to ciągle jest on atrakcyjnym przyrodniczo miejscem, które należy chronić. Pamiętać trzeba jednak, że rezerwat ten należy do miejsc, w których wysokie walory przyrodnicze w znacznym stopniu są efektem działalności człowieka. Bo to na powstałych właśnie dzięki człowiekowi pastwiskach gniazdowały niegdyś tysiące ptaków. Wraz z zaprzestaniem wypasu ptaki się wyniosły. Aby sprawić, by mewy, czajki, rybitwy i wiele innych wróciło na teren rezerwatu, należy przywrócić wyspom poprzedni wygląd. Takiego zadania podjęło się Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" przy współpracy z Urzędem Gminy w Kaźmierzu i Gospodarstwem Rolnym "Avena" z Pierska. Zaczęto już karczować gęste zarośla na Wyspie Pierskiej oraz wypuszczono tam owce, kozy i krowy.

Fragmnent wyspy Komorowskiej. Fot. Paweł Śliwa

      Planuje się także przecinkę drzew i wprowadzenie ekstensywnego wypasu na Wyspie Komorowskiej. Na pozostałych wyspach nie będą prowadzone żadne prace, za wyjątkiem badawczych mających na celu dokumentację zachodzących procesów sukcesji.

      Należy podkreślić, że wyspy są ściśle powiązane ekologicznie z całym jeziorem i wszystko, co będzie się z nim działo, będzie miało zapewne wpływ na florę i faunę rezerwatu. Aktualnie największym chyba zagrożeniem dla przyrody jeziora i rezerwatu jest nasilająca się turystyka, głównie wodna. Żaglówki, łodzie, kajaki i rowery wodne, których z roku na rok jest coraz więcej na tym akwenie, powodują płoszenie ptaków, także tych gniazdujących poza rezerwatem. Rozbijanie obozowisk na brzegach także płoszy zwierzęta i powoduje niszczenie roślinności przybrzeżnej. Niemały w tym udział mają wędkarze, którzy niejednokrotnie podjeżdżają samochodami pod sam brzeg.

Krowy na wyspie Pierskiej. Fot. Przemysław Wylegała

      Potencjalnym zagrożeniem jest także budownictwo mieszkaniowe usytuowane nad brzegami jeziora. Już teraz w wielu miejscach na zachodnim brzegu zbiornika budowane są domy. Sytuacja taka może znacznie pogorszyć warunki życia wielu zwierząt. Dotyczy to głównie ptaków takich jak błotniaki stawowe, gęsi, kaczki i drobne ptaki śpiewające, czyli gatunków gniazdujących nad jeziorem, ale zdobywających pokarm wokół niego. Warto wspomnieć też jeszcze o jednym, poważnym zagrożeniu dla fauny rezerwatu i terenów przyległych. W ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba czworonożnych drapieżników, które robią spustoszenie wśród ptaków, ale także i innych zwierząt. Chodzi tu głównie o lisa (Vulpes vulpes) oraz obce gatunki takie jak jenot (Nyctereutes pracionoides) i wspomniana już norka amerykańska. Obecny spadek liczebności wielu gatunków ptaków, niegdyś pospolitych, np. łyski, krzyżówki czy perkoza dwuczubego, jest właśnie ich zasługą.

      W związku z powyższym trzeba pilnie wprowadzić zasady gospodarowania jeziorem i na terenach przyległych, które uwzględniać będą potrzeby ptaków i innych organizmów tu żyjących. Do podstawowych zadań należy zaliczyć: wprowadzenie wypasu na dwóch wyspach, egzekwowanie zakazu wstępu na wyspy przez osoby postronne, wyznaczenie fragmentów brzegów jeziora wolnych od zabudowy oraz ograniczenie ruchu turystycznego na jeziorze w okresie lęgowym ptaków. Wskazane jest także poprawienie czystości wody w jeziorze, zwiększenie liczby drzew wokół tego akwenu oraz ograniczenie liczby czworonożnych drapieżników. Tylko wówczas uda się zachować walory przyrodnicze tego miejsca dla przyszłych pokoleń.

Głównym sponsorem projektu jest Globalny Fundusz ochrony Środowiska GEFSGP UNDP oraz Unia Europejska. Projekt realizowany jest także przy współpracy i wsparciu finansowym Urzędu Gminy w Kaźmierzu oraz Gospodarstwa Rolnego "Avena" w Piersku.