Rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną

Dz. U. Nr 168, poz. 1765

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA ¹⁾
z dnia 9 lipca 2004 r.
w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną
(Dz. U. z dnia 28 lipca 2004 r.)

Na podstawie art. 50 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:

gatunki dziko występujących grzybów:
a) objętych ochroną ścisłą,
b) objętych ochroną częściową,
c) objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
d) wymagających ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk oraz wielkość tych stref;
zakazy właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków grzybów i odstępstwa od zakazów;
sposoby ochrony gatunków grzybów.

§ 2.
Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 3.
Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 4.
Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, oraz sposoby ich pozyskiwania, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 5.
Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. d, oraz wielkość stref ochrony ich ostoi lub stanowisk, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 6.

W stosunku do dziko występujących grzybów należących do gatunków, o których mowa w § 2, wprowadza się następujące zakazy:
1) zrywania, niszczenia i uszkadzania;
2) niszczenia ich siedlisk i ostoi;
3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach;
4) pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiadania, preparowania i przetwarzania całych grzybów i ich części;
5) zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny grzybów żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
6) wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa grzybów żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.
W stosunku do dziko występujących grzybów należących do gatunków, o których mowa w § 3 i 4, wprowadza się następujące zakazy:
1) zrywania, niszczenia i uszkadzania;
2) niszczenia ich siedlisk i ostoi;
3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach;
4) pozyskiwania, zbioru.

§ 7.

Zakazy, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 pkt 1-3, w stosunku do dziko występujących grzybów należących do gatunków, o których mowa w § 2 i 3, z wyjątkiem gatunków oznaczonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia symbolem (1), nie dotyczą:
1) wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów;
2) usuwania grzybów niszczących materiały lub obiekty budowlane.
Zakazy, o których mowa w § 6 ust. 2, w stosunku do dziko występujących grzybów należących do gatunków, o których mowa w § 4, nie dotyczą pozyskiwania grzybów lub ich części i produktów pochodnych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na ich pozyskiwanie.

§ 8.
Sposoby ochrony gatunków dziko występujących grzybów polegają w szczególności na:

zabezpieczaniu ostoi i stanowisk grzybów przed zagrożeniami zewnętrznymi;
zapewnianiu obecności i ochronie różnego rodzaju podłoża, na którym rozwijają się chronione gatunki grzybów, w szczególności:
a) drzew w odpowiednim wieku i gatunku,
b) rozkładającego się drewna,
c) skał i głazów;
wykonywaniu zabiegów ochronnych utrzymujących właściwy stan siedliska grzybów, w szczególności:
a) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków świetlnych,
b) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwego dla gatunku stanu gleby,
c) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków wodnych,
d) koszeniu siedliska, w sposób właściwy dla gatunku,
e) wypasie zwierząt gospodarskich na obszarze siedliska, w sposób właściwy dla gatunku chronionego,
f) regulowaniu liczebności roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na chronione gatunki;
obserwacji i dokumentowaniu (monitoring) stanowisk, ostoi i populacji gatunków;
zabezpieczaniu reprezentatywnej części populacji przez ochronę ex situ;
przywracaniu grzybów z hodowli ex situ do środowiska przyrodniczego;
przenoszeniu grzybów zagrożonych na nowe stanowiska;
edukacji w zakresie rozpoznawania gatunków chronionych i sposobów ich ochrony;
promowaniu technologii prac związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej i leśnej, umożliwiających zachowanie ostoi i stanowisk gatunków chronionych.

§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

¹⁾ Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 134, poz. 1438).

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1
GATUNKI DZIKO WYSTĘPUJĄCYCH GRZYBÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ*

Lp.	Nazwa polska	Nazwa łacińska
	GRZYBY	*FUNGI*
	borowikowate	*Boletaceae*
1	borowik korzeniasty	Boletus radicans
2	borowik królewski	Boletus regius
3	borowik (podgrzybek) pasożytniczy	Boletus (Xerocomus) parasiticus
4	poroblaszek żółtoczerwony	Phylloporus pelletieri
5	szyszkowiec łuskowaty	Strobilomyces strobilaceus
	czarkowate	*Sarcoscyphaceae*
6	czareczka długotrzonkowa	Microstoma protracta
7	czarka - wszystkie gatunki	Sarcoscypha spp.
	flagowcowate	*Meripilaceae*
8	flagowiec olbrzymi	Meripilus giganteus
9	jamczatka białobrunatna	Antrodia albobrunnea
10	żagwica listkowata	Grifola frondosa
	gąskowate	*Tricholomataceae*
11	dwupierścieniak cesarski	Catathelasma imperiale
12	gąska olbrzymia	Tricholoma colossus
13	wilgotnica czapeczkowata	Hygrocybe calyptriformis
	gwiazdoszowate	*Geastraceae*
14	gwiazdosz - wszystkie gatunki	Geastrum spp.
15	wieloporek gwiaździsty	Myriostoma coliforme
	jodłownicowate	*Bondarzewiaceae*
16	jodłownica górska	Bondarzewia mesenterica
	kisielcowate	*Exidiaceae*
17	płomykówka galaretowata	Tremiscus helvelloides
	kolcownicowate	*Bankeraceae*
18	kolczakówka - wszystkie gatunki	Hydnellum spp.
19	sarniak - wszystkie gatunki	Sarcodon spp.
20	szaraczek łuseczkowaty	Boletopsis grisea
	kustrzebkowate	*Pezizaceae*
21	koronica ozdobna	Sarcosphaera coronaria
	lakownicowate	*Ganodermataceae*
22	lakownica lśniąca	Ganoderma lucidum
	maślakowate	*Suillaceae*
23	maślak (borowiec) dęty	Suillus (Boletinus) cavipes
24	maślak trydencki	Suillus tridentinus
25	maślak żółtawy	Suillus flavidus
	miękuszowate	*Hapalopilaceae*
26	miękusz szafranowy	Hapalopilus croceus
	ozorkowate	*Fistulinaceae*
27	ozorek dębowy	Fistulina hepatica
	pałeczkowate	*Tulostomataceae*
28	pałeczka - wszystkie gatunki	Tulostoma spp.
	pniarkowate	*Fomitopsidaceae*
29	amylek lapoński	Amylocystis lapponica
30	pniarek (modrzewnik) lekarski (1)	Fomitopsis (Laricifomes) officinalis
31	pniarek różowy	Fomitopsis rosea
	purchawkowate	*Lycoperdaceae*
32	kurzawka bagienna	Bovista paludosa
33	purchawica olbrzymia	Langermannia gigantea
	siatkolistowate	*Gomphaceae*
34	buławka obcięta	Clavariadelphus truncatus
35	buławka pałeczkowata	Clavariadelphus pistillaris
36	buławka spłaszczona	Clavariadelphus ligula
37	siatkolist maczugowaty	Gomphus clavatus
	smardzowate	*Morchellaceae*
38	krążkówka żyłkowana	Disciotis venosa
39	naparstniczka czeska	Verpa bohemica
40	naparstniczka stożkowata	Verpa conica
41	smardz jadalny	Morchella esculenta
42	smardz półwolny	Morchella gigas
43	smardz stożkowaty	Morchella conica
44	smardz wyniosły	Morchella elata
	soplówkowate	*Hericiaceae*
45	soplówka - wszystkie gatunki	Hericium spp.
	sromotnikowate	*Phallaceae*
46	mądziak psi	Mutinus caninus
47	sromotnik fiołkowy	Phallus hadriani
	szmaciakowate	*Sparassidaceae*
48	szmaciak - wszystkie gatunki	Sparassis spp.
	tęgoskórowate	*Sclerodermataceae*
49	promieniak wilgociomierz	Astraeus hygrometricus
	truflowate	*Tuberaceae*
50	trufla wgłębiona	Tuber mesentericum
	żagwiowate	*Polyporaceae*
51	oranżowiec bladożółty	Pycnoporellus alboluteus
52	żagiew okółkowa	Polyporus umbellatus
	POROSTY	*LICHENES*
	chrobotkowate	*Cladoniaceae*
53	chrobotek alpejski	Cladonia stellaris
54	chrobotek czarniawy	Cladonia stygia
55	karlinka brodawkowata	Pycnothelia papillaria
	chróścikowate	*Stereocaulaceae*
56	chróścik - wszystkie gatunki	Stereocaulon spp.
	czasznikowate	*Icmadophilaceae*
57	czasznik modrozielony	Icmadophila ericetorum
	granicznikowate	*Lobariaceae*
58	granicznik - wszystkie gatunki (1)	Lobaria spp.
59	podgranicznik - wszystkie gatunki (1)	Sticta spp.
60	tarczynka przygraniczna (1)	Lobarina scrobiculata
	kruszownicowate	*Umbilicariaceae*
61	kruszownica - wszystkie gatunki	Umbilicaria spp.
62	pęcherzyca nadobna	Lasallia pustulata
	obrostowate	*Physciaceae*
63	obrostnica - wszystkie gatunki	Anaptychia spp.
64	turzynka okazała (1)	Heterodermia speciosa
	odnożycowate	*Ramalinaceae*
65	odnożyca rynienkowata (1)	Ramalina calicaris
66	odnożyca włosowata (1)	Ramalina thrausta
67	odnożyca - pozostałe gatunki	Ramalina - pozostałe gatunki
	pawężnicowate	*Peltigeraceae*
68	dołczanka - wszystkie gatunki	Solorina spp.
69	pawężnica - wszystkie gatunki	Peltigera spp.
	pawężniczkowate	*Nephromataceae*
70	pawężniczka - wszystkie gatunki	Nephroma spp.
	puchlinkowate	*Thelotremaceae*
71	puchlinka ząbkowata	Thelotrema lepadinum
	tarczownicowate	*Parmeliaceae*
72	biedronecznik - wszystkie gatunki	Punctelia spp.
73	brunka Delisa	Neofuscelia delisei
74	czerniaczek alpejski	Allantoparmelia alpicola
75	cienik - wszystkie gatunki	Pseudephebe spp.
76	kobiernik - wszystkie gatunki (1)	Parmotrema spp.
77	koralinka rozgałęziona	Allocetraria madreporiformis
78	mąklik otrębiasty	Pseudevernia furfuracea
79	nibypłucnik - wszystkie gatunki	Cetrelia spp.
80	oskrzelka rynienkowata	Flavocetraria cucullata
81	pawężnik Laurera (1)	Tuckernaria laureri
82	płaskotka reglowa	Parmeliopsis hyperopta
83	płaskotka rozlana	Parmeliopsis ambigua
84	płucnica płotowa	Cetraria sepincola
85	płucnica zielonawa	Cetraria chlorophylla
86	płucniczka Delisa	Cetrariella delisei
87	płucnik modry	Platismatia glauca
88	popielak pylasty	Imshaugia aleurites
89	przylepka - wszystkie gatunki	Melanelia spp.
90	przystrumyczek pustułkowy	Hypotrachyna revoluta
91	pustułka - wszystkie gatunki, z wyjątkiem pustułki pęcherzykowatej	Hypogymnia spp., z wyjątkiem Hypogymnia physodes
92	szarzynka - wszystkie gatunki	Parmelina spp.
93	tapetka - wszystkie gatunki	Arctoparmelia spp.
94	tarczownica - wszystkie gatunki, z wyjątkiem tarczownicy bruzdkowanej	Parmelia spp., z wyjątkiem Parmelia sulcata
95	tarczynka dziurkowana	Menegazzia terebrata
96	wabnica kielichowata	Pleurosticta acetabulum
97	zeżyca seledynowa (1)	Flavopunctelia flaventior
98	złotlinka jaskrawa	Vulpicida pinastri
99	żełuczka - wszystkie gatunki, z wyjątkiem żełuczki izydiowej	Xanthoparmelia spp., z wyjątkiem Xanthoparmelia conspersa
100	żółtlica chropowata	Flavoparmelia caperata
101	brodaczka - wszystkie gatunki	Usnea spp.
102	mąkla odmienna	Evernia mesomorpha
103	mąkla rozłożysta (1)	Evernia divaricata
104	rożynka posępna	Cornicularia nomoerica
105	włostka - wszystkie gatunki	Bryoria spp.
106	żyłecznik zwisający	Alectoria sarmentosa
	złociszkowate	*Chrysotrichaceae*
107	złociszek jaskrawy	Chrysothrix candelaris
	złotorostowate	*Teloschistaceae*
108	błyskotka - wszystkie gatunki	Fulgensia spp.
109	jaskrawiec morski	Caloplaca marina

Objaśnienia:
^* Gatunki roślin zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne, które wyróżniono następująco:
- wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD,
- małymi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy rodzin.
Nazwy łacińskie gatunków, rodzin i gromad wyróżniono dodatkowo czcionką pochyłą.
(1) - gatunki, dla których nie stosuje się określonych w § 7 rozporządzenia odstępstw od zakazów.

ZAŁĄCZNIK Nr 2
GATUNKI DZIKO WYSTĘPUJĄCYCH GRZYBÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ CZĘŚCIOWĄ*

Lp.	Nazwa polska	Nazwa łacińska
	GRZYBY	*FUNGI*
	szczecinkowcowate	*Hymenochaetaceae*
1	włóknouszek ukośny	Inonotus obliquus
	POROSTY	*LICHENES*
	chrobotkowate	*Cladoniaceae*
2	chrobotek leśny (w tym dawniej wyróżniany chrobotek łagodny)	Cladonia arbuscula (incl. Cladonia mitis)
3	chrobotek najeżony	Cladonia portentosa
4	chrobotek reniferowy	Cladonia rangiferina
5	chrobotek smukły	Cladonia ciliata
	tarczownicowate	*Parmeliaceae*
6	mąkla tarniowa	Evernia prunastri
7	płucnica darenkowa	Cetraria muricata
8	płucnica islandzka	Cetraria islandica
9	płucnica kędzierzawa	Cetraria ericetorum
10	płucnica kolczasta	Cetraria aculeata

ZAŁĄCZNIK Nr 3

GATUNKI DZIKO WYSTĘPUJĄCYCH GRZYBÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ CZĘŚCIOWĄ, KTÓRE MOGĄ BYĆ POZYSKIWANE, ORAZ SPOSOBY ICH POZYSKIWANIA*

Lp.	Nazwa polska	Nazwa łacińska	Sposób pozyskiwania
	GRZYBY	*FUNGI*
	szczecinkowcowate	*Hymenochaetaceae*
1	włóknouszek ukośny	Inonotus obliquus	ręczny zbiór owocników
	POROSTY	*LICHENES*
	tarczownicowate	*Parmeliaceae*
2	płucnica islandzka	Cetraria islandica	ręczny zbiór plech

ZAŁĄCZNIK Nr 4

GATUNKI DZIKO WYSTĘPUJĄCYCH GRZYBÓW WYMAGAJĄCYCH USTALENIA STREF OCHRONY ICH OSTOI LUB STANOWISK*

Lp.	Nazwa polska	Nazwa łacińska	Wielkość strefy ochrony
	POROSTY	*LICHENES*
	granicznikowate	*Lobariaceae*
1	granicznik płucnik	Lobaria pulmonaria	w promieniu do 100 m od granic stanowiska
	tarczownicowate	*Parmeliaceae*
2	brodaczka kędzierzawa	Usnea subfloridana	w promieniu do 50 m od granic stanowiska
3	brodaczka kępkowa	Usnea hirta	w promieniu do 50 m od granic stanowiska
4	brodaczka zwyczajna	Usnea filipendula	w promieniu do 50 m od granic stanowiska

Powrót