1. Bardzo słusznym posunięciem jest wzmocnienie pozycji wojewódzkich konserwatorów przyrody w strukturze administracji wojewódzkiej. Jednak m.in. w związku z nałożeniem na wojewodów wielu nowych obowiązków, niezbędne jest dalsze, silne wzmocnienie kompetencji i możliwości wojewódzkich konserwatorów przyrody. Szczególnie istotne wydaje się wzmocnienie ich uprawnień kontrolnych w zakresie inwestycji i działań mających znaczenie dla środowiska (dotyczy to także uzgodnień prowadzonych w starostwach).
   
   
2. W projekcie ustawy jest tylko jeden artykuł odnoszący się w całości do akwenów morskich - ale wyłącznie chronionych na poziomie parku narodowego. Tymczasem niezbędne byłoby rozwiązanie w ustawie wielu niejasności dotyczących zasad ochrony walorów przyrodniczych naszego morza. W jaki sposób będą tworzone i administrowane podwodne obszary będące morskimi rezerwatami, morskimi użytkami ekologicznymi i innymi formami ochrony przyrody - w tym obszarami NATURA 2000? W związku z ich specyfiką (np. władza samorządu terytorialnego i wojewody nie odnosi do wód morskich), czy oznacza to, że należy zarządzać każdym elementem morza z pozycji władzy centralnej w Warszawie? Z pewnością przynajmniej na część z tych pytań można szybko znaleźć odpowiedź i zastosować je jeszcze w tym w projekcie ustawy.
   
   
3. W ustawie dopuszcza się bez żadnych warunków zgodę na wycinkę drzew i zakrzaczeń, do której pretekstem jest ochrona przeciwpowodziowa. Ponadto wycinanie drzew i krzewów jest zwolnione z opłat. Usuwanie drzew w dolinach rzecznych powoduje nieodwracalne straty w krajobrazie i cennych ekosystemach, a w wielu wypadkach wcale nie poprawia bezpieczeństwa w przypadku powodzi, zwiększając zagrożenie niżej położonych terenów. Wycinka taka jest tylko jedną z metod traktowanych jako ochrona przeciwpowodziowa, a zwolnienie z opłat powoduje, że jest to metoda najtańsza, a jednocześnie najbardziej niszcząca przyrodę i krajobraz. Proponowane zapisy stoją w sprzeczności z deklarowaną w ustawie ochroną różnorodności biologicznej, siedlisk przyrodniczych i zagrożonych gatunków. Zamiast takiego rozwiązania można odsuwać wały, budować poldery itp. Konieczny jest system ekspertyz, uzgodnień i zezwoleń. Jako absolutne minimum postulujemy wprowadzenie obowiązku uzgadniania takich prac z wojewodą (wojewódzkim konserwatorem przyrody).
   
   
4. Nie rozwiązana zostaje kwestia możliwości powiększania rezerwatów przyrody tworzonych wiele lat temu przez inne niż wojewoda organy, często w formie rozporządzeń odnoszących się do wielu obiektów równocześnie. W ustawie powinna znaleźć się delegacja dla wojewodów upoważniająca do podejmowania decyzji o korekcie ich granic.
   
   
5. W przypadku wielu ustawowych rozwiązań dotyczących postulowanych działań, zabrakło w projekcie wskazań dotyczących źródeł ich finansowania. Stąd PROP odczuwa niedosyt zawartych w ustawie zabezpieczeń finansowych na realizację zadań ochrony przyrody.
   
   
6. W wyniku licznych zmian pierwotnie bardzo nieuporządkowana i skomplikowana ustawa stała się jeszcze obszerniejsza i trudniejsza do zrozumienia. Widoczne są rezultaty prób zwiększenia jej przejrzystości, wciąż jednak istnieją duże możliwości jej skrócenia i poprawy jej struktury. Przede wszystkim sugerujemy analizę możliwości łączenia kilku niemal identycznych ustępów odnoszących się np. do różnych form ochrony we wspólne zapisy. Np. czterokrotnie powtarzające się w ustawie identyczne zasady refundacji kosztów dojazdu na posiedzenia ciał doradczych można przedstawić łącznie w jednym miejscu. Poza tym wiele szczegółowych zapisów, nie wiążących się bezpośrednio z ochroną przyrody (np. dotyczące mieszkań służbowych czy umundurowania), powinno się raczej znaleźć w rozporządzeniach, a nie w ustawie.
   

• Listę zgłoszonych propozycji korekt tekstu projektu ustawy, które zdecydowanie popiera,
  
• Listę propozycji, które PROP uważa za godne uważnej analizy i w wielu przypadkach uwzględnienia w całości lub części,
  
• Listę propozycji, które z różnych przyczyn nie zostały poparte przez PROP.
  

Prof. dr hab. Andrzej Grzywacz
Przewodniczący PROP

Dr inż. Andrzej Kepel
Przewodniczący Komisji
NUOP PROP