Uwagi do ustawy o ochronie przyrody

Dlaczego PTOP "Salamandra" nie podpisała się pod wnioskiem TOPB, OTOP i LKP
dotyczącym zmian ustawy o ochronie przyrody?

7 czerwca ok. godz. 11.30 do biura PTOP "Salamandra" wpłynął pocztą elektroniczną list z propozycjami trzech organizacji przyrodniczych, dotyczących korekty projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody. Do listu załączony był apel, aby najpóźniej do południa tego samego dnia "Salamandra" podpisała się pod tym dokumentem.

Na błyskawicznie zwołanym zebraniu Zarządu uważnie przestudiowaliśmy przesłany wniosek. Niestety, postanowiliśmy nie popierać tego dokumentu. Co prawda zgadzamy się z większością przedstawionych w tym piśmie postulatów, jednak "większość" to zdecydowanie za mało.

Np. cieszy nas propozycja utworzenia apolitycznego urzędu Głównego Konserwatora Przyrody. Postulujemy ją od dawna. Jednakże nasze propozycje są zdecydowanie dalej idące.
Postulowaliśmy utworzenie apolitycznej służby ochrony przyrody. Chodzi o to, aby nie tylko GKP był apolityczny, ale aby również Wojewódzcy Konserwatorzy Przyrody należeli do takiej służby. Zgodnie z obecnym podziałem kompetencji, a także ze znanymi nam propozycjami nowej ustawy o ochronie przyrody (o ile w międzyczasie nie ulęgły zmianie), bardzo wiele będzie zależało właśnie od WKP, którzy przejmą znaczna cześć kompetencji GKP. W wielu przypadkach jest to rozwiązanie sensowne. Jednak wg nas, WKP powinni podlegać nie wojewodom (dla których najważniejszy będzie zawsze rozwój gospodarczy regionu), ale bezpośrednio apolitycznemu GKP (coś na wzór istniejącej już służby ochrony zabytków). Nie wiemy, dlaczego takiego "odpolitycznienia" Wojewódzkich Konserwatorów Przyrody zabrakło w tym projekcie. Gdybyśmy to podpisali - potem nie bardzo byśmy mogli postulować dalej idąca reformę systemu (uprawniony byłby zarzut - "gdy ustawa szła do Sejmu, nie zgłaszaliście takich zastrzeżeń i akceptowaliście taki układ jak jest").

Ponadto pomysłodawcy tego projektu proponują zlikwidowanie jednej z form ochrony obszarowej - obszarów chronionego krajobrazu. Bylibyśmy skłonni zgodzić się, że jest to bardzo "nieczytelna" forma, którą można w każdym przypadku zastąpić inną z form. Być może nowa ustawa nie daje praktycznych możliwości rzeczywistej ochrony takich "obszarów" (w chwili analizowania tych propozycji nie mieliśmy jeszcze najnowszej wersji projektu ustawy - otrzymaliśmy go dopiero 2 dni później). Ale... No właśnie! I znów jest "ale". Otóż pomysłodawca nie proponuje jakiegokolwiek rozwiązania - co zrobić z już istniejącymi "obszarami"? Gdyby przyjąć proponowany zapis - przestałyby po prostu istnieć. Niektórym władzom byłoby to "w to mi graj". Powstało do tej pory w Polsce sporo obszarów chronionego krajobrazu, chroniących naprawdę cenne obszary. Ich utworzenie poprzedzały "ciężkie boje" trwające czasami kilka lat. Prawdopodobnie obecnie nie udałoby się już przeprowadzić wzięcia tych terenów pod ochronę. Tak wiec gdyby zdecydowano się na likwidacje tej formy ochrony obszarowej, potrzebny byłby np. zapis, że wszystkie obecnie istniejące "obszary" są automatycznie zamienione na zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, przy zachowaniu dotychczasowych zasad ochrony (ew. dostosowaniu ich do nowego brzmienia ustawy).

Cześć proponowanych zmian jest zgodna z tymi, które proponowała "Salamandra" (nasze uwagi do poprzedniej wersji projektu dostępne są tutaj). Niestety, zdecydowana większość naszych uwag i postulatów nie została uwzględniona w tej propozycji. Nie chodzi tu o jakiekolwiek ambicje. Po prostu zarówno ta wersja projektu zmiany ustawy, która znaliśmy w dniu rozpatrywania omawianego wniosku, jak i ta nowa, którą otrzymaliśmy 9 czerwca, jest w wielu miejscach bardzo groźna. Przedstawione propozycje nie odnoszą się do zbyt wielu wg nas błędnych zapisów, a cześć proponowanych korekt również budzi nasze wątpliwości. Dlatego tez, nie mając najmniejszej możliwości wpłynięcia na poprawienie przesłanego dokumentu, a nawet czasu na uzyskanie jakichkolwiek wyjaśnień od pomysłodawców, podjęliśmy decyzje o nie podpisywaniu się pod tym dokumentem.

Jednocześnie PTOP "Salamandra" postara się przygotować w najbliższym czasie swoje uwagi do owej najnowszej wersji ustawy. Oczywiście jak zwykle zamieścimy je niezwłocznie na naszej stronie WWW.

Andrzej Kepel

Powrót