Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”
 

Grzybowe kolory tęczy

Pospolita w Europie, zasiedlająca spróchniałe drzewa włośniczka tarczowata (Scutellinia scutellata) swą żywą barwę zawdzięcza zgromadzonym w plesze karotenoidom, głównie pomarańczowemu beta-karotenowi. Karotenoidy zabezpieczają grzyby przed stresem oksydacyjnym i mutagennym promieniowaniem UV. Dzięki nim grzyb zapewnia sobie odporność na szkodliwe czynniki środowiskowe

Pospolita w Europie, zasiedlająca spróchniałe drzewa włośniczka tarczowata (Scutellinia scutellata) swą żywą barwę zawdzięcza zgromadzonym w plesze karotenoidom, głównie pomarańczowemu beta-karotenowi. Karotenoidy zabezpieczają grzyby przed stresem oksydacyjnym i mutagennym promieniowaniem UV. Dzięki nim grzyb zapewnia sobie odporność na szkodliwe czynniki środowiskowe
Fot. Robert Kozak

Natura potrafi być zachwycająco piękna i zdumiewająco mądra. My, ludzie, jesteśmy wzrokowcami i cechuje nas wrażliwość na kolory. Ale czy wiemy, w jakim celu żywe organizmy się nimi posługują? Tych celów – tak jak kolorów – jest cała paleta.

Dzięki kolorowym barwnikom asymilacyjnym fotoautotrofy, czyli organizmy przeprowadzające fotosyntezę, pozyskują energię świetlną potrzebną im do tego procesu. Barwniki wychwytują fale świetlne o różnej długości. Intensywne barwy kwiatów mają przyciągać owady-zapylacze, a czasem ptaki i nietoperze zapylające niektóre rośliny. Głębokie barwy owoców sygnalizują ich dojrzałość i mają wabić zwierzęta rozsiewające nasiona. Jaskrawe kolory płazów, gadów i wijów krzyczą: uwaga, jestem trujący, nie poluj na mnie! U niektórych zwierząt (np. gadów i ptaków) kolory pojawiają się w okresie godowym, by wabić partnera – zwykle samicę. Natomiast kolorowe wzory u ryb żyjących na rafach koralowych zapewniają im... kamuflaż!


Więcej w drukowanym wydaniu SALAMANDRY...

Agata Anna Konopińska
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Olszyny Niezgodzkie – rezerwat przyrody jakich mało

Widok na rezerwat z lotu ptaka

Widok na rezerwat z lotu ptaka
Fot. Krzysztof Konieczny

Olsy są uznawane za jedne z najcenniejszych ekosystemów leśnych w środkowej Europie. W dawnych czasach zajmowały znaczne połacie nizinnych dolin rzecznych i pojezierzy. Niestety zmiany w sposobie gospodarowania zasobami leśnymi na przełomie XIX i XX wieku doprowadziły do znacznego wytrzebienia lub zdegradowania tego typu lasów. Dzisiaj większe ich kompleksy są rzadkością i najczęściej podlegają ochronie.


Więcej w drukowanym wydaniu SALAMANDRY...

Cezary J. Tajer
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Kochajcie wróbelka!

Wieszanie budek lęgowych dla ptaków wzbudzało spore zainteresowanie wśród uczestników zajęć

Wieszanie budek lęgowych dla ptaków wzbudzało spore zainteresowanie wśród uczestników zajęć

W ciągu ostatnich miesięcy przeprowadziliśmy cykl działań edukacyjnych związanych z ochroną ptaków w mieście pt. „Kochajcie wróbelka”, wspieranych finansowo przez spółkę AQUANET z Poznania.

Internauci, którzy śledzą działalność naszego Towarzystwa na Facebooku mieli okazję wziąć udział w konkursach wiedzy dotyczących w większości ptaków Polski. Szczęśliwi zwycięzcy stali się posiadaczami koszulek ze stylowym wzorem z wróbelkami, wykonanym ręcznie metodą linorytu przez artystkę Agnieszkę Cecylię Maćkowiak z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu.

W ramach przedsięwzięcia przeprowadziliśmy również akcje edukacyjne w szkołach. Podczas spotkań uczniowie mieli sposobność dowiedzieć się, jakie ptaki żyją obok nas i jak im pomagać, aby nie szkodzić. Duże wrażenie zrobili na nas pierwszo- i drugoklasiści z Chrześcijańskiej Szkoły Podstawowej im. Króla Dawida w Poznaniu, dzieci z poznańskich „Łejerów”, szkoły podstawowej w Szczodrzykowie i szkoły Montessori International School. Ich wiedza na temat gatunków i zagadnień związanych z przyrodą jest imponująca. Sporym zainteresowaniem cieszyła się też część warsztatowa, której uczestnicy mieli możliwość podglądania przyrody z użyciem lunet i lornetek. Dla większości z nich był to pierwszy w życiu kontakt z takim sprzętem. Podczas zajęć młodzi ludzie mogli też przyłożyć rękę do ochrony ptaków, uczestnicząc w wieszaniu budek lęgowych na terenie szkoły. W tym celu wykonaliśmy budki typu A i B ze stemplem projektu. Bardzo cieszyła nas aktywność, zaangażowanie i liczne pytania zaciekawionej tematem młodzieży. Kto wie, może niektórzy z nich zostaną w przyszłości ornitologami?

Tekst i zdjęcie: Anna Grebieniow
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ochrona krajobrazu

Mozika pól Roztocza

Mozika pól Roztocza

Pastwisko w dolinie rzecznej z malowniczymi wierzbami i krowami, świętokrzyskie i małopolskie wzgórza z mozaiką pól i miedz lub sielskie Podlasie. Wszystko to pięknie wygląda w kalendarzach, albumach, galeriach internetowych i filmach promocyjnych. Coraz trudniej jednak takie widoczki spotkać w realu. Zamiast nich mamy pola kukurydzy (przeważnie wyschnięte na skutek suszy) lub rzepaku, poprzeplatane chaotyczną zabudową.


Więcej w drukowanym wydaniu SALAMANDRY...

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Okołów
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.





Kolejne susły na wolności

Stali mieszkańcy pastwiska wykazywali żywe zainteresowanie nowymi przybyszami

Stali mieszkańcy pastwiska wykazywali żywe zainteresowanie nowymi przybyszami

Od kilkunastu lat „Salamandra” przeprowadza wsiedlenia susłów z hodowli na kolejne stanowiska wolnościowe. Dzięki temu udało się przywrócić ten gatunek polskiej faunie i jego liczebność stopniowo wzrasta.

Do tej pory susły wypuszczaliśmy latem, po sezonie rozrodczym. W roku 2018 Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zdążył jednak wydać wymaganego zezwolenia na te działania do czasu, gdy można je było jeszcze przeprowadzić (mimo że wniosek złożyliśmy z odpowiednim wyprzedzeniem). Dlatego tę zimę planowane do uwolnienia zwierzęta spędziły w zoo w Poznaniu i wsiedlone zostały dopiero wiosną.

Tym razem każdy z 21 osobników został wypuszczony do swojej indywidualnej klatki aklimatyzacyjnej, ustawionej na jeszcze niezajętym przez inne susły fragmencie łąki w Jemielnie. Klatki zostały usunięte, gdy zwierzęta oswoiły się z otoczeniem, zajęły wstępnie wydrążone przez nas zaczątki nor i zaczęły je rozbudowywać. Metoda ta różni się od stosowanego do tej pory wypuszczania całej grupy do jednej dużej klatki. Mamy nadzieję, że pomogło to susłom szybko znaleźć odpowiadające im terytoria, co wiosną jest bardzo ważne.

Tekst i zdjęcie: Andrzej Kepel
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Wybór numeru

Aktualny numer: 1/2022